Obecnie ok. 60 proc. dorosłych mieszkańców Europy żyje z nadwagą lub otyłością, a Polska jest jednym z krajów o najwyższym ich odsetku wśród mężczyzn w Unii Europejskiej3. Problem nadmiernej masy ciała dotyczy obecnie blisko 57 proc. Polaków powyżej 15. roku życia, a z otyłością zmaga się już ok. 9 milionów dorosłych obywateli naszego kraju1. Z danych Narodowego Funduszu Zdrowia wynika, że w przypadku województwa warmińsko-mazurskiego w aż 19 z 21 powiatów nadwagę lub otyłość ma co najmniej 65 proc. dorosłych mieszkańców4. Według prognoz, do 2035 roku ponad 35 proc. mężczyzn i ponad 25 proc. kobiet w Polsce będzie chorych na otyłość5. Pomimo że Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) już ponad 25 lat temu uznała otyłość za chorobę, która wymaga kompleksowego leczenia6, osoby z nadmierną masą ciała nadal spotykają się z brakiem zrozumienia i stygmatyzacją społeczną. Według raportu „Społeczny obraz otyłości”, aż 43 proc. dorosłych postrzega otyłość jako powód do wstydu, a jedynie 13 proc. zdecydowanie się z tym nie zgadza. Ponadto co czwarty dorosły mieszkaniec Polski deklaruje, że często lub bardzo często był świadkiem braku szacunku wobec osób z otyłością w miejscach publicznych7.
– Pomimo licznych inicjatyw podejmowanych przez środowiska naukowe i pacjenckie na rzecz osób z chorobą otyłościową, konieczne są dalsze działania mające na celu wzrost świadomości społecznej, że otyłość jest
bardzo niebezpieczną chorobą przewlekłą, do pokonania której silna wola z reguły nie wystarczy. Zrozumienie prawdziwych przyczyn otyłości pozwala pacjentom wyjść z błędnego koła poczucia winy i wstydu oraz postawić pierwszy krok na drodze do zdrowia – powiedziała Ewa Godlewska, prezes Fundacji na rzecz Leczenia Otyłości.
– Z chorobą otyłościową zmagałam się przez ponad 10 lat, choć przez bardzo długi czas nawet nie miałam świadomości, że choruję. Widziałam tylko kilogramy, kolejne nieudane próby zmian i pojawiające się problemy zdrowotne. Dziś wiem, że nie walczyłam jedynie z masą ciała – zmagałam się z przewlekłą chorobą, której towarzyszyło aż 10 powikłań. Widziałam skutki, ale nie znałam prawdziwej przyczyny. Dopiero kiedy znalazłam się na granicy życia, w bardzo zaawansowanym stadium choroby i z licznymi powikłaniami, trafiłam do szpitala, gdzie po raz pierwszy otrzymałam diagnozę i prawdziwą pomoc. To był moment przełomowy. Po raz pierwszy ktoś spojrzał na mnie nie jak na osobę z nadmierną masą ciała, ale jak na pacjentkę. Wtedy zrozumiałam, że otyłość nie jest efektem braku silnej woli, lenistwa czy „złych wyborów” – jest chorobą, która wymaga kompleksowego wsparcia. Dlatego bardzo cieszę się, że powstają inicjatywy takie jak „The Impossible Gym”, które łączą edukację z możliwością wykonania bezpłatnych badań i rozmowy ze specjalistami. Dla wielu osób może to być coś więcej niż tylko wydarzenie – może być początkiem drogi do odzyskania zdrowia oraz życia – powiedziała Ewelina Michalik, pacjentka będąca pod opieką Fundacji na rzecz Leczenia Otyłości.
Opór nie do przełamania?
U podstaw choroby otyłościowej leżą zaburzenia równowagi neurohormonalnej, które prowadzą do dodatniego bilansu energetycznego, co przekłada się na nadmierne gromadzenie tkanki tłuszczowej8. Organizm osoby z otyłością może „opierać się” redukcji masy ciała ze względu na zjawisko adaptacji metabolicznej, które polega na spowolnieniu metabolizmu w wyniku długotrwałego deficytu kalorycznego. Dodatkowo może dochodzić do zaburzeń wysyłania sygnałów regulujących łaknienie, czego efektem może być ciągłe uczucie głodu9. Ponadto, pomimo redukcji masy ciała, mechanizmy te nie ulegają naprawieniu, co może wyjaśniać ponowny przyrost masy ciała10.
Ten opór organizmu przed zmianami najlepiej obrazuje sprzęt zainstalowany w „The Impossible Gym” – unieruchomiony i opleciony taśmami oporowymi. Taka konstrukcja celowo uniemożliwia trening, przez co odwiedzający mogą doświadczyć frustracji i bezsilności, jakie odczuwają osoby z chorobą otyłościową podejmujące nieudane próby redukcji masy ciała. Hantle i sztangi niemożliwe do podniesienia, rower, na którym nie można pedałować czy bieżnia bez ślizgacza to przykładowe sprzęty, które zostały zainstalowane w „The Impossible Gym”.
Pierwszy krok na drodze do zdrowia
Instalacja nie ogranicza się jednak tylko do zobrazowania trudnej sytuacji osób chorych na otyłość i edukacji, że otyłość jest chorobą. Pomaga też postawić im pierwszy krok na drodze do zdrowia, dzięki dostępowi do bezpłatnej analizy składu ciała oraz konsultacji z dietetykiem.
– Analiza składu ciała to krótkotrwałe, bezbolesne i bezpieczne badanie, które pozwala określić w organizmie zawartość i rozmieszczenie masy tłuszczowej i beztłuszczowej, np. mięśniowej, czy procentową zawartość
wody. Poszerza zakres diagnostyki w chorobie otyłościowej, często opieranej głównie na wskaźniku BMI. Otyłość jest chorobą złożoną i wieloprzyczynową. Każdy przypadek jest inny, dlatego wejście na drogę diagnostyki jest niezwykle istotne, ponieważ dzięki temu możemy uratować pacjentowi życie – powiedział prof. dr hab. n. med. Mariusz Wyleżoł, prezes Polskiego Towarzystwa Leczenia Otyłości.
Eksperci postulują nowe, szersze podejście diagnostyczne do otyłości. W ramach nowego modelu, oprócz uwzględnienia wskaźnika BMI (Body Mass Index), oceniana jest procentowa zawartość i rozmieszczenie tkanki tłuszczowej w organizmie, a także inne parametry, takie jak obwód talii czy stosunek obwodu talii do obwodu bioder, co ma pozwolić na maksymalne spersonalizowanie leczenia. To wnioski z artykułu opublikowanego w czasopiśmie naukowym „The Lancet Diabetes & Endocrinology”, w którym przedstawiono stanowisko komisji złożonej ze światowych ekspertów, zatwierdzone przez 75 międzynarodowych towarzystw medycznych11.
Ponadto komisja zaproponowała 18 klinicznych kryteriów diagnostycznych (m.in. takich jak obecność duszności, bóle kolan i bioder, obecność niewydolności serca czy trudności w wykonywaniu codziennych czynności) w przypadku otyłości u dorosłych oraz 13 kryteriów diagnostycznych w przypadku otyłości u dzieci i młodzieży11.
Zrozumieć otyłość
Akcja „The Impossible Gym” jest częścią kampanii edukacyjnej firmy Eli Lilly Polska, realizowanej pod patronatem Polskiego Towarzystwa Leczenia Otyłości oraz Fundacji na rzecz Leczenia Otyłości. Celem kampanii jest edukacja społeczna, przeciwdziałanie stygmatyzacji osób z chorobą otyłościową oraz pomoc pacjentom w ich drodze do zdrowia.
– Misją naszej firmy jest poprawa życia pacjentów na całym świecie. Wierzymy, że edukacja jest pierwszym krokiem do zmiany, dlatego angażujemy się w działania podnoszące świadomość choroby otyłościowej, wspierające pacjentów w ich drodze do zdrowia i przeciwdziałające stygmatyzacji społecznej. „The Impossible Gym" to właśnie taka inicjatywa – w sposób przemawiający do wyobraźni pokazuje, z jakimi barierami na co dzień mierzą się osoby z chorobą otyłościową, i zachęca do rozmowy o otyłości opartej na faktach, a nie stereotypach – powiedział Ahmed Abdelkhalek, dyrektor generalny Eli Lilly Polska Sp. z o. o. Więcej informacji nt. choroby otyłościowej na stronach www.lilly.com/pl/choroby/otylosc oraz www.lilly.com/pl/znajdz-opieke-zdrowotna
O firmie Lilly
Lilly jest firmą medyczną, która przekuwa naukę w realne rozwiązania terapeutyczne, aby poprawiać jakość życia ludzi. Od ponad 150 lat dokonujemy przełomowych odkryć, które zmieniają życie pacjentów, a obecnie nasze leki pomagają dziesiątkom milionów osób na całym świecie.
Wykorzystując potencjał biotechnologii, chemii oraz medycyny genetycznej, nasi naukowcy intensywnie pracują nad nowymi rozwiązaniami w odpowiedzi na najważniejsze globalne wyzwania zdrowotne: redefiniujemy leczenie cukrzycy, rozwijamy terapię otyłości oraz ograniczamy jej najpoważniejsze długoterminowe skutki, przyspieszamy walkę z chorobą Alzheimera, dostarczamy rozwiązania dla szeregu chorób układu immunologicznego oraz dajemy szansę na kontrolowanie niektórych trudnych do leczenia nowotworów.
Każdy krok w kierunku zdrowszego świata napędza nasz cel – poprawę jakości życia kolejnych milionów ludzi. Obejmuje to prowadzenie innowacyjnych badań klinicznych odzwierciedlających różnorodność społeczeństw oraz działania na rzecz zapewnienia dostępności i przystępności cenowej naszych terapii. Więcej informacji na stronie https://www.lilly.com/pl/, a także na naszych profilach w mediach społecznościowych (Facebook i Instagram).
